دکمه های شیشه ای یا اینلاین کیبورد (Inline Keyboard) یکی از قدرتمندترین و جذاب ترین قابلیت های پلتفرم ربات های تلگرام هستند. بر خلاف کیبوردهای معمولی که در پایین صفحه چت کاربر قرار می گیرند و با فشردن آنها یک پیام متنی ساده به چت ارسال می شود، دکمه های شیشه ای دقیقا زیر هر پیام سنجاق می شوند و می توانند بدون ارسال هیچ پیامی، داده ها را در پشت صحنه پردازش کرده، صفحه وب باز کنند یا متن پیام قبلی را به صورت آنی ویرایش نمایند.
اگر می خواهید ربات تلگرامی شما ظاهری مدرن، حرفه ای و کاربرپسند داشته باشد، یادگیری نحوه ساخت و مدیریت دکمه های شیشه ای یک ضرورت اساسی است. در این راهنمای جامع و کاربردی از سورس یو، به صورت گام به گام و با کدهای استاندارد PHP یاد می گیرید که چگونه انواع دکمه های شیشه ای لینک دار، چند سطحی و تعاملی را پیاده سازی کنید.
پیش از ورود به کدنویسی، بهتر است تفاوت اصلی این دو نوع کیبورد تلگرام را مرور کنیم:
| ویژگی | کیبورد معمولی (Reply Keyboard) | دکمه های شیشه ای (Inline Keyboard) |
|---|---|---|
| محل نمایش | جایگزین صفحه کلید اصلی گوشی | چسبیده به زیر هر پیام ارسالی |
| نحوه ارسال داده | یک پیام متنی از طرف کاربر به چت ارسال می کند | داده را بی صدا (Callback Query) پردازش می کند |
| پشتیبانی از لینک وب | پشتیبانی نمی کند | پشتیبانی کامل از باز کردن لینک های اینترنتی و وب اپ |
| ویرایش آنی پیام | امکان پذیر نیست | می توان متن و دکمه ها را درجا ویرایش کرد |
| تجربه کاربری (UX) | سنتی و مناسب منوهای ثابت اصلی | بسیار مدرن، تعاملی و متناسب با پنل های مدیریت |
تلگرام دکمه های شیشه ای را در قالب یک آرایه دو بعدی با نام reply_markup و کلید inline_keyboard دریافت می کند. هر سطر از دکمه ها، یک آرایه مستقل است و درون هر سطر می توانید یک یا چند دکمه قرار دهید.
مهم ترین فیلدهای هر دکمه شیشه ای عبارتند از:
text: متنی که روی دکمه نمایش داده می شود (الزامی).url: آدرس اینترنتی معتبر که با کلیک کاربر در مرورگر یا تلگرام باز می شود.callback_data: داده ای مخفی (حداکثر ۶۴ بایت) که با کلیک کاربر به سرور شما ارسال می شود.web_app: آدرس یک مینی اپ تلگرامی برای باز شدن درون اپلیکیشن.ساده ترین نوع دکمه شیشه ای، دکمه ای است که کاربر را به یک سایت یا کانال هدایت می کند. در این حالت نیازی به پردازش پاسخ از طرف وب هوک شما نیست چون تلگرام مستقیما لینک را باز می کند.
<?php
$token = "YOUR_BOT_TOKEN";
$chat_id = "USER_CHAT_ID";
// ساختار کیبورد شیشه ای لینک دار
$keyboard = [
'inline_keyboard' => [
[
['text' => 'مشاهده فروشگاه سورس یو', 'url' => 'https://sourcio.ir/shop/']
],
[
['text' => 'کانال تلگرام ما', 'url' => 'https://t.me/sourcio_ir'],
['text' => 'پشتیبانی آنلاین', 'url' => 'https://t.me/sourcio_support']
]
]
];
$postData = [
'chat_id' => $chat_id,
'text' => 'برای دسترسی به بخش های مختلف، از دکمه های زیر استفاده کنید:',
'reply_markup' => json_encode($keyboard)
];
// ارسال درخواست به تلگرام با cURL
$ch = curl_init("https://api.telegram.org/bot{$token}/sendMessage");
curl_setopt($ch, CURLOPT_RETURNTRANSFER, true);
curl_setopt($ch, CURLOPT_POSTFIELDS, $postData);
$response = curl_exec($ch);
curl_close($ch);
?>قدرت واقعی دکمه های شیشه ای زمانی مشخص می شود که بخواهید کاربر با کلیک روی یک دکمه، عملیاتی را بدون خروج از تلگرام انجام دهد (مانند انتخاب گزینه، دریافت موجودی، یا تغییر صفحه).
<?php
// ساختار دکمه های تعاملی
$inline_keyboard = [
'inline_keyboard' => [
[
['text' => 'موجودی حساب من 💰', 'callback_data' => 'check_balance'],
['text' => 'لیست سفارشات 📦', 'callback_data' => 'my_orders']
],
[
['text' => 'تنظیمات اعلان ها ⚙', 'callback_data' => 'settings']
]
]
];
$params = [
'chat_id' => $chat_id,
'text' => 'لطفا یک گزینه را از پنل کاربری انتخاب کنید:',
'reply_markup' => json_encode($inline_keyboard)
];
// ارسال به متد sendMessage
file_get_contents("https://api.telegram.org/bot{$token}/sendMessage?" . http_build_query($params));
?>وقتی کاربر روی یک دکمه مجهز به callback_data کلیک می کند، تلگرام اطلاعات کلیک را در قالب یک آبجکت به نام callback_query به وب هوک شما می فرستد. شما باید دو کار انجام دهید:
answerCallbackQuery: برای اینکه ساعت شنی لودینگ روی دکمه متوقف شود و در صورت نیاز یک اعلان یا آلرت پاپ آپ به کاربر نشان دهید.editMessageText.<?php
// دریافت داده های ارسالی از وب هوک تلگرام
$update = json_decode(file_get_contents('php://input'), true);
if (isset($update['callback_query'])) {
$callback_id = $update['callback_query']['id'];
$data = $update['callback_query']['data'];
$from_id = $update['callback_query']['from']['id'];
$message_id = $update['callback_query']['message']['message_id'];
$chat_id = $update['callback_query']['message']['chat']['id'];
if ($data === 'check_balance') {
// ۱. بستن لودینگ دکمه با یک پیام کوتاه
$answer = [
'callback_query_id' => $callback_id,
'text' => 'موجودی شما: ۱,۲۵۰,۰۰۰ تومان',
'show_alert' => true // نمایش به صورت پنجره پاپ آپ Alert
];
file_get_contents("https://api.telegram.org/bot{$token}/answerCallbackQuery?" . http_build_query($answer));
// ۲. ویرایش متن پیام قبلی با اطلاعات جدید
$edit = [
'chat_id' => $chat_id,
'message_id' => $message_id,
'text' => "موجودی کیف پول شما تا این لحظه ۱,۲۵۰,۰۰۰ تومان است.\nآخرین تراکنش: دیروز ساعت ۱۸:۳۰"
];
file_get_contents("https://api.telegram.org/bot{$token}/editMessageText?" . http_build_query($edit));
}
}
?>callback_data نمی تواند بیش از ۶۴ بایت داده داشته باشد. بنابراین به جای ذخیره سازی متن های طولانی، از شناسه های کوتاه مانند item_102 یا page_2 استفاده کنید.callback_query پاسخ ندهید، آیکون چرخان لودینگ تا چند ثانیه روی دکمه باقی می ماند و حس کند بودن ربات را به کاربر القا می کند.اگر زمان کافی برای برنامه نویسی منوهای پیچیده، پنل مدیریت و سیستم های چند سطحی دکمه های شیشه ای را ندارید، می توانید از سورس های آماده و تست شده سورس یو با راه انداز هوشمند استفاده کنید:
تیم تولید محتوای سورس یو با افتخار تقدیم میکند